Jak zmieniają się świąteczne zwyczaje?Snopek słomy zamiast choinki, a na stole kasza jaglana |
| 24.12.2023. Radio Elka, Hania Ciesielska | ||||||||||||||||||||||||||||
Dyżurny reporter:  667 70 70 60 Kultura jest żywą tkanką, którą stale tworzymy. Pewne zwyczaje zanikają, bo nie pasują już do naszego stylu życia, nie przystają do naszej rzeczywistości. Pojawiają się nowe mody, zapożyczane często z innych kultur, innych krajów. Te, o których już nie pamiętamy, najczęściej wywodzą się z kultury ludowej. - Sianko pod obrusem, obecne jeszcze symbolicznie w wielu domach, kiedyś rozkładano na całej podłodze, albo pod stołem. Były też podłaźniczki, czyli gałęzie np. świerku, które przystrojone jabłkami, orzechami czy ciasteczkami wisiały pod sufitem. W domach wiejskich stawiano ozdobiony snopek słomy, która była symbolem dobrobytu, urodzaju, dopiero później zastąpiono ją świerkowym drzewkiem. Choinka, bez której nie wyobrażamy sobie dziś świąt, pojawiła się na wschodzie Polski miejscami dopiero w połowie XX wieku. W Wielkopolsce wcześniej, bo ten zwyczaj przyszedł do nas z Niemiec - opisuje Ewa Tomaszewska. Zestaw wigilijnych potraw jest raczej tożsamy z dawnymi zwyczajami, choć i one nieco się zmieniają. Zawsze były ryby, potrawy z kapusty, grochu. Coraz rzadziej na naszych stołach pojawia się jednak kompot z suszonych owoców czy zupa z suszonych owoców ze śmietaną. Prawie wcale nie podaje się kaszy jaglanej, która kiedyś królowała. Za to pierogi, bardzo obecnie powszechne, kiedyś w Wielkopolsce w ogóle nie były znane. - Pojawiają się nowości, bo zmieniają się gusta, smaki. To jest naturalne, jednak warto mieć świadomość, co nasi przodkowie na stół podawali - mówi etnografka. W świątecznym czasie, przypadającym na okres zimowego przesilenia, zwłaszcza w społeczeństwach rolniczych było wiele ludowej magii. - Trzeba było uważać na wszystkie nasze zachowania. Do dzisiaj mówimy: jaka wigilia, taki cały rok. Innym, już zupełnie zapomnianym zwyczajem wigilijnym były wróżby, np. matrymonialne. - Panny wyciągały źdźbło z wspomnianego snopka. Piękne, proste, zdrowe było dobrą wróżbą. Wychodziły też przed dom i nasłuchiwały, z której strony zaszczeka pies, co oznaczało, że z tamtego kierunku pochodzić będzie przyszły mąż. Wiele wróżb dotyczyło pogody, znaczenie przypisywano różnym naturalnym zjawiskom. Po wieczerzy udawano się do hodowanych zwierząt, by podzielić się z nimi opłatkiem i resztkami jedzenia. To podkreślało jedność, wspólnotowość. Cudowność tego czasu, według przekazów, objawiała się tym, że zwierzęta mogły wtedy mówić ludzkim głosem. Nie warto było jednak nasłuchiwać, by nie usłyszeć złych wieści. Zwierzęta mogły np. przepowiedzieć śmierć gospodarza - opisuje etnografka. Gwiazdor, który w Wielkopolsce roznosi dzieciom prezenty, w dawnej kulturze nie był miłym, grubszym panem z białą brodą w czerwonym kubraczku. Wyglądał inaczej i nie był wesołą postacią. Miał na sobie kożuch, futrzaną czapkę, maskę, albo twarz pomalowaną na czarno. Etnografka przypomina zwyczaj obecny w Bukówcu Górnym. - Gwiazdory chodziły po domach już przed świętami, towarzyszyła im Gwiazdka ubrana na biało. Gwiazdory przepytywały dzieci, na przykład z pacierza, wyznaczały zadania. Jeżeli dziecko było niegrzeczne, czekała na nie rózga. W świątecznym czasie zawsze wymieniano dary. Kiedyś dzieci dostawały raczej drobne prezenty, łakocie. Wciąż żywy jest dar słowa, czyli składane wzajemnie życzenia. Powoli zanika jednak zwyczaj kolędowania, kiedyś tak powszechnego od Bożego Narodzenia, aż do święta Trzech Króli.
reklama
reklama
reklama
reklama
| ||||||||||||||||||||||||||||
Panu Robertowi Graji
Kierownikowi Działu Technicznego
Wodociągów Leszczyńskich
składamy wyrazy głębokiego współczucia
oraz szczere słowa wsparcia
z powodu śmierci Mamy
Kierownikowi Działu Technicznego
Wodociągów Leszczyńskich
składamy wyrazy głębokiego współczucia
oraz szczere słowa wsparcia
z powodu śmierci Mamy
Rada Nadzorcza, Zarząd i Pracownicy
Wodociągów Leszczyńskich Sp. z o.o.
Wodociągów Leszczyńskich Sp. z o.o.
W celu zamieszczenia nekrologu na stronach portalu prosimy o kontakt z redakcją Radia Elka pod numerem telefonu 65 529 56 78 lub o kontakt osobisty w siedzibie Radia Elka przy ul. Sienkiewicza 30a w Lesznie.
reklama
Najnowsze ogłoszenia DOM.ELKA.PL
|
reklama
reklama
