„Między Wierszami. Ekslibris” - pasja i dziedzictwo braci Załuskich

20 listopada 2026 roku o godz. 11:00 zapraszamy do Biblioteki Ratuszowej na kolejne spotkanie z cyklu „Między Wierszami. Ekslibris”. Tym razem bohaterami opowieści będą Andrzej i Józef Załuscy - bracia, którzy stworzyli jedną z najważniejszych i najnowocześniejszych bibliotek publicznych XVIII-wiecznej Europy. Ich przedsięwzięcie było czymś więcej niż tylko gromadzeniem książek - stanowiło wielki projekt cywilizacyjny, oparty na przekonaniu, że wiedza, pamięć i dostęp do dziedzictwa piśmienniczego mają fundamentalne znaczenie dla przyszłości narodu.

O pasji, ambicjach i dokonaniach braci Załuskich opowiedzą Agnieszka Chamera-Nowak i Dorota Pietrzkiewicz - badaczki związane z Katedrą Książki i Historii Mediów Uniwersytetu Warszawskiego. Podczas spotkania przybliżą sylwetki dwóch niezwykłych postaci polskiej kultury, które uwierzyły, że książki mogą być narzędziem wolności i wpływać na losy Polski. Będzie to opowieść zarówno o wielkim przedsięwzięciu bibliotecznym, jak i o ludziach z krwi i kości - ich pasjach, odwadze i intelektualnych ambicjach.

Agnieszka Chamera-Nowak - doktor habilitowana, bibliolog, pracuje w Katedrze Książki i Historii Mediów na Wydziale Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jej zainteresowania badawcze obejmują m.in. historię polskiego ruchu wydawniczego i księgarskiego, biblioteki i zbiory XIX wieku, biblioteki specjalne oraz rozwój współczesnych mediów. Jest autorką kilkudziesięciu artykułów naukowych i książek, m.in. „Książka a stalinizm” (2019) oraz „Biblioteka, której nie ma... Andrzej Edward Koźmian i jego książki” (2015). Współautorka publikacji „Bajka jak lekarstwo. Zastosowanie bajkoterapii w terapii pedagogicznej”. Współzałożycielka Polskiego Towarzystwa Biblioterapeutycznego.

Dorota Pietrzkiewicz - doktor, bibliolog, adiunkt w Katedrze Książki i Historii Mediów Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się historią i kulturą książki, dziejami kolekcji bibliotecznych i archiwalnych, a także problematyką grabieży i kradzieży dziedzictwa piśmienniczego, jego rewindykacji oraz ochrony. Jest autorką książek i artykułów naukowych z zakresu bibliologii historycznej, a także popularyzatorką wiedzy o dawnej książce i instytucjach związanych z jej gromadzeniem.

„Między Wierszami. Ekslibris” to cykl spotkań poświęconych wybitnym polskim bibliofilom i kolekcjonerom. To zaproszenie do świata, w którym książka jest nie tylko przedmiotem, lecz także świadectwem pasji, odwagi intelektualnej i odpowiedzialności za dziedzictwo. Projekt kierujemy również do młodego pokolenia, dla którego kontakt z autentycznymi źródłami, oryginałem i prawdziwą historią nabiera szczególnego znaczenia w epoce kopiowania, dezinformacji i treści generowanych przez sztuczną inteligencję.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.